Ở tuổi cấp 3, bạn bè và các mối quan hệ trong lớp có thể ảnh hưởng rất lớn đến cảm xúc của một học sinh. Khi bạn bất ngờ nghe người khác đơm đặt, nói xấu, xuyên tạc câu chuyện hoặc cố tình khiến những người xung quanh hiểu sai về mình, bạn có thể cảm thấy tức giận, xấu hổ, cô đơn và không biết nên phản ứng thế nào. Điều quan trọng là đừng vội trả đũa hoặc tự trách bản thân. Hãy bình tĩnh xác định vấn đề và lựa chọn cách bảo vệ mình phù hợp

Có thể một ngày bạn bước vào lớp và nhận thấy không khí xung quanh mình thay đổi.

Một vài người nhìn bạn rồi nói nhỏ.

Có người đang vui vẻ với bạn bỗng trở nên lạnh nhạt.

Một câu chuyện về bạn được truyền từ người này sang người khác, nhưng khi đến tai bạn thì nội dung đã hoàn toàn khác với sự thật.

Bạn không biết ai bắt đầu.

Bạn cũng không biết mình đã làm gì để chuyện đó xảy ra.

Điều khiến bạn khó chịu nhất đôi khi không phải bản thân lời nói xấu, mà là cảm giác:

“Tại sao mọi người lại tin họ mà không hỏi mình?”

Nếu bạn đang trải qua điều này, phản ứng đầu tiên có thể là tức giận, muốn tìm người nói xấu để đối chất hoặc đăng một điều gì đó lên mạng để đáp trả.

Nhưng trước khi làm vậy, hãy dừng lại một chút.

Bạn không cần phải phản ứng ngay khi đang quá tức giận.

Đơm đặt, nói xấu và bắt nạt có giống nhau không?

Không phải mọi lời nói xấu đều đồng nghĩa với bắt nạt học đường.

Trong môi trường học tập, học sinh có thể xảy ra hiểu lầm, tranh cãi hoặc không thích nhau. Có những lời nhận xét thiếu suy nghĩ nhưng không nhất thiết tạo thành một mô thức bắt nạt.

Tuy nhiên, vấn đề cần được quan tâm hơn khi một người hoặc một nhóm người liên tục:

• bịa đặt hoặc xuyên tạc thông tin về bạn;
• cố tình lan truyền tin đồn;
• nói những điều xúc phạm bạn trước nhiều người;
• lôi chuyện riêng tư của bạn ra để chế giễu;
• khuyến khích những người khác xa lánh bạn;
• cố tình làm bạn xấu hổ trước lớp;
• đăng tải hoặc chia sẻ nội dung nhằm làm bạn mất uy tín;
• đe dọa bạn nếu bạn lên tiếng;
• khiến bạn sợ đến trường hoặc cảm thấy không còn an toàn.

Nếu những hành vi này lặp lại và gây ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý, các mối quan hệ hoặc việc học của bạn, đây không còn là chuyện nên đơn giản hóa bằng câu:

“Kệ đi, trẻ con mà.”

Tại sao bị nói xấu lại khiến bạn đau đến vậy?

Có người sẽ nói:

“Người ta nói gì thì mặc kệ.”

Nhưng khi bạn đang học cấp 3, việc bị cả nhóm hiểu sai hoặc xa lánh có thể tạo ra áp lực rất lớn.

Bạn có thể bắt đầu suy nghĩ:

“Mọi người trong lớp có đang nghĩ xấu về mình không?”

“Ngày mai đến trường mình phải đối diện với họ thế nào?”

“Nếu mình giải thích thì họ có tin không?”

“Có phải mình thật sự có vấn đề không?”

Những câu hỏi đó có thể khiến bạn liên tục suy nghĩ về người khác và dần quên mất điều quan trọng nhất: bạn đang cảm thấy như thế nào và bạn cần làm gì để bảo vệ mình.

Nếu tình trạng kéo dài, một số học sinh có thể trở nên thu mình, mất tự tin, khó tập trung học tập, lo lắng khi đến trường hoặc né tránh các hoạt động tập thể.

Vì vậy, cảm xúc của bạn không nên bị xem nhẹ.

Đừng vội tin rằng “chắc tại mình”

Khi bị đơm đặt, nhiều học sinh có xu hướng tự kiểm điểm bản thân quá mức.

Bạn có thể nghĩ:

“Có lẽ tại mình ăn nói không khéo.”

“Có lẽ mình khiến họ ghét.”

“Có lẽ mình thật sự không được mọi người thích.”

Tự nhìn lại cách mình ứng xử là điều tốt.

Nếu bạn đã từng nói hoặc làm điều gì khiến người khác tổn thương, bạn có thể nhận trách nhiệm và sửa chữa.

Nhưng điều đó không có nghĩa bạn phải nhận trách nhiệm cho những điều người khác bịa đặt về mình.

Bạn có thể có khuyết điểm mà vẫn xứng đáng được tôn trọng.

Không ai hoàn hảo, nhưng không ai cần phải trở thành người hoàn hảo mới có quyền được đối xử tử tế.

Có nên lập tức đối chất với người nói xấu mình?

Câu trả lời phụ thuộc vào tình huống.

Nếu đó là một hiểu lầm giữa hai người và bạn cảm thấy an toàn, một cuộc nói chuyện bình tĩnh có thể giúp làm rõ vấn đề.

Bạn có thể nói:

“Mình nghe được một số thông tin về mình. Nếu bạn có điều gì không hài lòng, mình muốn nghe trực tiếp từ bạn để hiểu rõ hơn.”

Cách nói này tập trung vào vấn đề thay vì tấn công con người.

Tuy nhiên, nếu người kia hoặc nhóm người đó thường xuyên đe dọa, xúc phạm hoặc có hành vi hung hăng, bạn không nên tự mình đối đầu.

Hãy tìm một người lớn đáng tin cậy để hỗ trợ.

Bảo vệ bản thân quan trọng hơn việc phải chứng minh mình đúng ngay lập tức.

Đừng trả đũa bằng cách nói xấu ngược lại

Khi bị tổn thương, bạn rất dễ muốn:

• kể bí mật của họ cho người khác;
• đăng bài ám chỉ trên mạng xã hội;
• chụp màn hình tin nhắn để bêu xấu;
• tìm lỗi của họ để đáp trả;
• rủ những người khác quay sang ghét họ.

Phản ứng này có thể khiến bạn cảm thấy nhẹ nhõm trong vài phút.

Nhưng về lâu dài, nó có thể biến một mâu thuẫn thành một vòng xung đột không có điểm dừng.

Bạn không cần trở thành phiên bản giống người đang làm tổn thương mình để bảo vệ bản thân.

Bạn có thể đặt ranh giới mà không cần trả thù.

Nếu tin đồn đã lan đến cả lớp thì sao?

Đây có thể là tình huống khiến bạn hoảng sợ nhất.

Bạn có thể cảm thấy mình phải giải thích với tất cả mọi người.

Nhưng bạn không nhất thiết phải đi từng người để thanh minh.

Hãy lựa chọn những người quan trọng và đáng tin cậy.

Nếu câu chuyện ảnh hưởng đến việc học, danh dự, an toàn hoặc mối quan hệ trong trường, hãy nói với giáo viên chủ nhiệm hoặc người lớn mà bạn tin tưởng.

Bạn có thể trình bày ngắn gọn:

“Em đang gặp một vấn đề liên quan đến tin đồn về em trong lớp. Em muốn được giúp đỡ để giải quyết chuyện này một cách bình tĩnh và an toàn.”

Bạn không cần phải kể chuyện bằng sự tức giận.

Hãy tập trung vào những gì đã xảy ra, điều gì có thể xác nhận và nó đang ảnh hưởng đến bạn như thế nào.

Nếu bạn bè bắt đầu xa lánh mình thì sao?

Đây là lúc nhiều học sinh cảm thấy mình bị cô lập.

Bạn có thể nhìn thấy những người từng chơi với mình đang tụ tập với nhau, trong khi bản thân ngồi một mình.

Điều đó rất đau.

Nhưng hãy nhớ:

Bị một nhóm người xa lánh không có nghĩa là bạn không có giá trị.

Có thể bạn đang mất một mối quan hệ.

Nhưng bạn không mất quyền được xây dựng những mối quan hệ mới.

Hãy tìm những người khiến bạn cảm thấy an toàn và được tôn trọng.

Đừng cố gắng giữ một tình bạn bằng cách liên tục xin người khác chấp nhận mình.

Khi nào đây có thể là vấn đề nghiêm trọng hơn?

Bạn nên tìm người lớn hỗ trợ nếu chuyện nói xấu đi kèm với:

• đe dọa;
• ép buộc;
• tống tiền;
• phá hoại tài sản;
• cố tình cô lập;
• quay hoặc phát tán hình ảnh nhằm làm nhục;
• công kích liên tục trên mạng;
• theo dõi hoặc quấy rối;
• nguy cơ xảy ra bạo lực thể chất.

Đặc biệt, nếu bạn bắt đầu sợ đến trường, mất ngủ, không muốn gặp mọi người, kết quả học tập giảm mạnh hoặc cảm thấy bản thân không còn giá trị, đừng cố chịu đựng một mình.

Hãy nói với cha mẹ, giáo viên, chuyên viên tư vấn học đường hoặc một người lớn đáng tin cậy.

Nếu người nói xấu là bạn thân thì sao?

Đây thường là tình huống khó chấp nhận nhất.

Bởi vì bạn đã từng tin người đó.

Bạn từng kể cho họ những chuyện riêng tư.

Bạn từng nghĩ họ hiểu mình.

Và bây giờ những điều đó có thể trở thành nội dung để họ kể cho người khác.

Bạn có quyền buồn.

Bạn có quyền thất vọng.

Bạn cũng có quyền điều chỉnh khoảng cách với người đó.

Không phải mối quan hệ nào cũng cần được giữ bằng mọi giá.

Một tình bạn lành mạnh cần có sự tôn trọng, tin cậy và ranh giới.

Nếu một người liên tục sử dụng những điều riêng tư của bạn để làm tổn thương bạn, việc bảo vệ khoảng cách là hoàn toàn có thể.

Học cách phân biệt “mình sai” và “mình đang bị đối xử sai”

Đây là một kỹ năng rất quan trọng khi trưởng thành.

Mình sai có nghĩa là bạn nhận ra một hành động của mình chưa phù hợp và có thể sửa chữa.

Mình đang bị đối xử sai có nghĩa là một người khác đang vượt qua ranh giới của bạn bằng những hành vi gây tổn thương, xúc phạm hoặc đe dọa.

Hai điều này có thể cùng tồn tại.

Bạn có thể từng mắc lỗi nhưng vẫn không đáng bị bắt nạt.

Bạn có thể xin lỗi về lỗi của mình mà vẫn có quyền yêu cầu người khác dừng hành vi xúc phạm.

Trưởng thành không phải là nhận mọi lỗi về mình.

Trưởng thành là biết phần trách nhiệm nào thuộc về mình và phần nào không.

Làm gì ngay hôm nay nếu bạn đang bị nói xấu?

Bạn có thể bắt đầu bằng 5 bước:

Bước 1: Không phản ứng ngay khi đang quá tức giận.

Bước 2: Ghi lại những sự việc cụ thể nếu có thể thực hiện an toàn.

Bước 3: Xác định người mà bạn tin tưởng để chia sẻ.

Bước 4: Nếu tình trạng kéo dài hoặc nghiêm trọng, hãy báo với người lớn có trách nhiệm.

Bước 5: Giữ khoảng cách với những người liên tục khiến bạn tổn thương và tìm kiếm những mối quan hệ lành mạnh hơn.

Bạn không cần giải quyết tất cả trong một ngày.

Chỉ cần bắt đầu bằng một bước.

Bạn không phải là những lời người khác nói về bạn

Có thể hôm nay có người nói bạn xấu.

Có người nói bạn khó gần.

Có người kể một câu chuyện không đúng về bạn.

Nhưng một lời nói không thể đại diện cho toàn bộ con người bạn.

Bạn vẫn có những điểm tốt.

Bạn vẫn có khả năng học tập.

Bạn vẫn có những điều mình yêu thích.

Bạn vẫn có thể xây dựng những tình bạn mới.

Và bạn vẫn đang trong quá trình trưởng thành.

Đừng trao cho người khác quyền định nghĩa toàn bộ giá trị của bạn chỉ bằng những lời họ nói.

Nếu một mối quan hệ khiến bạn liên tục phải chứng minh rằng mình xứng đáng được đối xử tử tế, có thể điều bạn cần không phải là cố gắng hơn để được chấp nhận.

Có thể điều bạn cần là một mối quan hệ lành mạnh hơn.

Nếu bạn không biết nói chuyện với ai

Nếu những lời đơm đặt, nói xấu hoặc cô lập ở trường đang khiến bạn buồn, lo lắng, mất tự tin hoặc không biết phải chia sẻ cùng ai, bạn không cần phải giữ mọi chuyện trong lòng.

Nếu bạn cần một người lắng nghe với sự tôn trọng, bình tĩnh và không phán xét, bạn có thể liên hệ Hằng Tata Mimi – 0943971983 để chia sẻ những điều bạn đang trải qua và cùng tìm hướng hỗ trợ phù hợp.

Việc trò chuyện và lắng nghe không thay thế cho tư vấn tâm lý hoặc chăm sóc y tế chuyên môn. Nếu bạn đang bị đe dọa, có nguy cơ bị tổn thương hoặc cảm thấy không an toàn, hãy tìm ngay cha mẹ, giáo viên, chuyên viên tư vấn học đường hoặc một người lớn đáng tin cậy để được hỗ trợ.