Bạn đang học lớp 11 và bắt đầu nghi ngờ rằng những gì mình đang trải qua không chỉ là một mâu thuẫn thông thường với bạn bè? Bạn thường xuyên bị chế giễu, cô lập, đe dọa, xúc phạm hoặc cảm thấy lo sợ khi đến trường nhưng chưa biết nên nói với ai? Bạo lực học đường không chỉ là đánh nhau. Nhận diện những dấu hiệu bất an, bảo vệ sự an toàn và tìm kiếm sự hỗ trợ đúng lúc có thể giúp bạn không phải đối diện với tình trạng này một mình, và đừng nghĩ rằng không ai bảo vệ bạn nhé!

Ở tuổi học sinh lớp 11, bạn có thể đang phải đối diện với nhiều áp lực cùng lúc: học tập, thi cử, tình bạn, các mối quan hệ và những thay đổi về tâm lý.

Vì vậy, khi bạn cảm thấy buồn, căng thẳng, sợ đến trường hoặc không muốn gặp một nhóm bạn nào đó, rất dễ tự hỏi:

• “Có phải mình đang bị bắt nạt không?”
• “Mình có đang bị bạo lực học đường không?”
• “Nếu mình nói ra thì mọi chuyện có trở nên tồi tệ hơn không?”

Nếu bạn đang có những câu hỏi này, trước tiên hãy dừng lại và quan sát điều gì đang thực sự xảy ra.

Bạn không cần phải tự mình xác định chính xác mọi thứ mới có quyền tìm kiếm sự giúp đỡ.

Bạo lực học đường không chỉ là đánh nhau

Nhiều học sinh nghĩ rằng bạo lực học đường chỉ xảy ra khi có hành vi đánh nhau hoặc gây thương tích.

Tuy nhiên, những hành vi làm tổn thương người khác có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.

Bạn có thể đang gặp vấn đề nếu thường xuyên:

• bị đánh, đẩy, kéo hoặc cố tình gây thương tích;
• bị đe dọa hoặc ép buộc làm điều mình không muốn;
• bị xúc phạm, chế giễu hoặc gọi bằng những biệt danh mang tính hạ thấp;
• bị chế giễu về ngoại hình, hoàn cảnh hoặc những đặc điểm cá nhân;
• bị cố tình cô lập khỏi nhóm bạn;
• bị tung tin đồn hoặc nói xấu nhằm làm tổn thương danh dự;
• bị lấy đồ, phá đồ hoặc cố tình làm hư tài sản;
• bị quay video, chụp ảnh để chế giễu hoặc làm nhục;
• bị công kích trong nhóm trò chuyện hoặc trên mạng xã hội;
• thường xuyên cảm thấy sợ hãi khi gặp một người hoặc một nhóm người ở trường.

Không phải mọi mâu thuẫn giữa học sinh đều là bắt nạt. Tuy nhiên, nếu hành vi gây tổn thương lặp lại, có tính đe dọa hoặc khiến bạn cảm thấy mất an toàn, đó là dấu hiệu bạn nên tìm kiếm sự hỗ trợ.

Làm sao phân biệt mâu thuẫn với bắt nạt?

Đây là điều nhiều học sinh lớp 11 khó xác định.

Một mâu thuẫn giữa bạn bè có thể xuất phát từ sự khác biệt về suy nghĩ, lời nói hoặc hành động. Hai bên thường có khả năng bày tỏ quan điểm, rời khỏi tình huống và tìm cách giải quyết.

Trong khi đó, tình trạng bắt nạt có thể khiến một người cảm thấy mình liên tục ở vị trí yếu thế hoặc khó tự bảo vệ.

Bạn có thể tự hỏi:

• Mình có thường xuyên sợ gặp người này hoặc nhóm người này không?
• Mình có phải thay đổi chỗ ngồi, đường đi hoặc thời gian nghỉ để tránh họ không?
• Mình có cảm thấy phải im lặng để mọi chuyện không trở nên nghiêm trọng hơn không?
• Hành vi đó có lặp lại nhiều lần không?
• Mình có cảm thấy không an toàn ở trường hoặc trên mạng không?
• Tâm trạng và việc học của mình có thay đổi vì những chuyện này không?

Nếu nhiều câu trả lời là “có”, đừng xem nhẹ cảm giác của mình.

Bạn không cần phải chờ đến khi bị thương mới được tìm kiếm sự giúp đỡ.

Nếu đang bị đe dọa, hãy ưu tiên sự an toàn

Nếu đang xảy ra một tình huống nguy hiểm, đừng cố ở lại để chứng minh rằng mình mạnh mẽ.

Hãy tìm đến nơi có giáo viên, nhân viên nhà trường hoặc những người có thể hỗ trợ.

Nếu người khác đang đe dọa hoặc có hành vi bạo lực với bạn, hãy tìm sự trợ giúp càng sớm càng tốt.

An toàn của bạn quan trọng hơn việc thắng một cuộc tranh cãi.

Bạn cũng không cần phải đánh lại để chứng minh rằng mình không yếu đuối.

Tìm người hỗ trợ là một cách bảo vệ bản thân.

Hãy nói với một người lớn mà bạn tin tưởng

Nếu bạn đang học lớp 11 và chưa biết nên bắt đầu từ đâu, hãy lựa chọn một người mà bạn cảm thấy an toàn khi chia sẻ.

Có thể là:

• cha hoặc mẹ;
• giáo viên chủ nhiệm;
• giáo viên bộ môn mà bạn tin tưởng;
• cán bộ phụ trách học sinh;
• chuyên viên tư vấn tâm lý học đường;
• người thân trưởng thành mà bạn tin cậy.

Bạn không nhất thiết phải kể tất cả ngay lập tức.

Bạn có thể bắt đầu bằng một câu đơn giản:

“Dạo gần đây con cảm thấy không an toàn khi ở trường và con cần một người giúp con.”

Nếu khó nói trực tiếp, bạn có thể viết ra giấy hoặc nhắn tin.

Điều quan trọng là đừng để mình phải chịu đựng hoàn toàn một mình.

Nếu bạn sợ nói ra sẽ bị trả đũa thì sao?

Sợ bị trả đũa là một trong những lý do khiến nhiều học sinh không dám chia sẻ.

Bạn có thể lo rằng nếu giáo viên hoặc cha mẹ biết, người bắt nạt sẽ phát hiện và tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.

Nếu bạn có nỗi lo này, hãy nói rõ với người mà bạn tìm đến:

“Em sợ nếu người đó biết em đã nói chuyện thì mọi chuyện sẽ tệ hơn.”

Thông tin này rất quan trọng để người lớn có thể cân nhắc cách hỗ trợ phù hợp và ưu tiên sự an toàn của bạn.

Nếu lần đầu chia sẻ nhưng bạn cảm thấy chưa được lắng nghe, hãy tìm một người lớn khác.

Việc một người chưa hiểu hết tình huống không có nghĩa là bạn phải tiếp tục im lặng.

Có nên lưu lại những gì đã xảy ra?

Nếu có thể thực hiện một cách an toàn, bạn nên ghi lại những thông tin liên quan như:

• thời gian xảy ra sự việc;
• địa điểm;
• những người có mặt;
• điều đã xảy ra;
• tin nhắn hoặc nội dung đe dọa;
• hình ảnh, video liên quan;
• nội dung đăng tải trên mạng xã hội;
• người có thể đã chứng kiến sự việc.

Nếu sự việc xảy ra trên mạng, bạn có thể lưu lại thông tin cần thiết trước khi chặn hoặc báo cáo tài khoản.

Tuy nhiên, đừng tự đặt mình vào nguy hiểm chỉ để lấy bằng chứng.

Bạn không cần phải có đầy đủ bằng chứng mới được quyền tìm kiếm sự giúp đỡ.

Đừng vội nghĩ rằng đó là lỗi của bạn

Khi bị bắt nạt trong thời gian dài, một học sinh có thể bắt đầu tự hỏi:

“Có phải vì mình khác biệt?”

“Có phải mình không đủ tốt?”

“Nếu mình thay đổi thì họ có ngừng đối xử như vậy không?”

Những suy nghĩ này có thể xuất hiện khi một người liên tục bị hạ thấp hoặc cô lập.

Nhưng việc bạn có ngoại hình khác biệt, tính cách ít nói, học giỏi hay học chưa tốt, hướng nội hay hướng ngoại không phải là lý do để người khác có quyền làm tổn thương bạn.

Bạn có thể học cách cải thiện bản thân, nhưng bạn không cần thay đổi con người mình chỉ để tránh trở thành mục tiêu của người khác.

Hành vi bạo lực của người khác không quyết định giá trị của bạn.

Nếu bạn bè nói “cứ mặc kệ đi” thì sao?

Có thể một người bạn sẽ nói:

“Đừng quan tâm.”

“Cứ mặc kệ họ.”

“Vài ngày nữa sẽ hết thôi.”

Đôi khi lời khuyên này xuất phát từ mong muốn bảo vệ bạn.

Tuy nhiên, không phải tình huống nào cũng có thể giải quyết bằng cách phớt lờ.

Nếu hành vi liên tục lặp lại, có tính đe dọa hoặc khiến bạn cảm thấy mất an toàn, hãy tìm người lớn hỗ trợ.

Bạn không cần phải chịu đựng chỉ vì sợ người khác nghĩ mình quá nhạy cảm.

Những dấu hiệu cho thấy bạn nên tìm kiếm sự hỗ trợ

Bạn nên chủ động chia sẻ với người đáng tin cậy nếu những trải nghiệm ở trường khiến bạn:

• thường xuyên sợ đến trường;
• mất ngủ hoặc khó ngủ;
• luôn lo lắng khi nhận tin nhắn;
• né tránh bạn bè hoặc các hoạt động ở trường;
• thường xuyên buồn bã hoặc khóc;
• khó tập trung học tập;
• cảm thấy bản thân không có giá trị;
• luôn trong trạng thái căng thẳng hoặc sợ hãi;
• có suy nghĩ hoặc hành vi làm tổn thương bản thân.

Nếu bạn đang có nguy cơ bị thương hoặc cảm thấy mình không còn an toàn, hãy tìm người lớn đáng tin cậy và các dịch vụ hỗ trợ khẩn cấp phù hợp tại nơi bạn đang sống.

Bạn không nên phải xử lý một tình huống nguy hiểm một mình.

Bạn không cần chờ đến khi mọi chuyện trở nên nghiêm trọng

Một suy nghĩ phổ biến là:

“Chuyện này chưa nghiêm trọng đến mức phải nói.”

Nhưng bạn không cần chờ đến khi mọi thứ trở nên nghiêm trọng mới tìm kiếm sự hỗ trợ.

Nếu một điều gì đó khiến bạn liên tục sợ hãi, căng thẳng, mất ngủ hoặc cảm thấy không an toàn, cảm xúc đó đáng được lắng nghe.

Bạn có thể bắt đầu bằng việc nói với một người.

Không cần phải giải quyết tất cả trong một ngày.

Bước đầu tiên chỉ là không còn giữ mọi chuyện một mình.

Nếu bạn đang học lớp 11 và nghi ngờ mình bị bạo lực học đường

Hãy nhớ ba điều:

Một, cảm giác không an toàn của bạn đáng được lắng nghe.

Hai, bạn không cần tự mình đối đầu với người bắt nạt.

Ba, tìm kiếm sự giúp đỡ không phải là yếu đuối.

Một giai đoạn khó khăn ở trường học không quyết định toàn bộ giá trị của bạn.

Bạn vẫn còn rất nhiều cơ hội để học tập, trưởng thành, xây dựng những tình bạn lành mạnh và tạo dựng cuộc sống của riêng mình.

Nếu hôm nay bạn chưa biết phải nói với ai, hãy bắt đầu với một người mà bạn cảm thấy an toàn nhất.

Và nếu người đầu tiên chưa hiểu, hãy tìm một người khác có thể lắng nghe bạn.

Bạn xứng đáng được học tập trong một môi trường mà ở đó mình được tôn trọng và cảm thấy an toàn.

Nếu bạn chưa biết nói chuyện với ai

Nếu bạn đang trải qua bạo lực học đường, cảm thấy sợ hãi, cô lập hoặc chưa biết chia sẻ cùng ai, bạn không cần phải chịu đựng một mình.

Nếu cần một người lắng nghe với sự tôn trọng và không phán xét, bạn có thể liên hệ Hằng Tata Mimi qua số điện thoại 0943971983 để chia sẻ những điều bạn đang trải qua và tìm thêm hướng hỗ trợ phù hợp.

Lưu ý: Việc trò chuyện và lắng nghe không thay thế cho sự hỗ trợ chuyên môn về tâm lý, y tế hoặc các dịch vụ bảo vệ trẻ em khi tình huống có nguy cơ nghiêm trọng. Nếu bạn đang gặp nguy hiểm tức thời, hãy tìm người lớn đáng tin cậy hoặc dịch vụ hỗ trợ khẩn cấp tại nơi bạn đang sống.